Black Coffee: Πώς τα τραγούδια του συνέβαλαν στο να απελευθερωθεί η Νότια Αφρική

Το θέμα δημοσιεύτικε αρχικά: theguardian

Ο Nathi Maphumulo, ή κοινώς Black Coffee έχει γίνει ένας φημισμένος, διεθνής καλλιτέχνης παρά τα εμπόδια που αντιμετώπισε. Στο κείμενο παρακάτω, ο ίδιος εξομολογείται πώς είναι να ζεις σε μία μικρή κοινότητα κατά το Απαρτχάιντ (πολιτική φυλετικού διαχωρισμού), πώς βρήκε διέξοδο μέσα από τη house μουσική, αλλά και για το μοιραίο αυτοκινητιστικό ατύχημα που του στοίχισε το αριστερό του χέρι.

Ο Nkosinathi Maphumulo είναι ένας εμβληματικός DJ και μουσικός παραγωγός από τη Νότια Αφρική. Για πολλά χρόνια, ο 40χρονος μουσικός “έχτιζε” τη φήμη του, με τα μοναδικά DJ sets του αλλά και τη νίκη του στα BET Awards. Αξίζει να σημειωθεί ότι όλα αυτά τα κατόρθωσε κυριολεκτικά με το ένα του χέρι, μετά το ατύχημα με το αμάξι που βίωσε στην εφηβική του ηλικία. Ο ίδιος μεγάλωσε σε μία κακόφημη κοινότητα της Νότιας Αφρικής, το 1980. Πώς ήταν τα πράγματα για εκείνον;

Τέτοιες κοινότητες χτίζονται στρατηγικά από την κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής για να συγκεντρώνουν τους μαύρους και να σιγουρεύονται ότι δεν θα κάνουν τίποτα. Όλα ήταν περιορισμένα. Οι δήμοι αυτοί ήταν μακριά από τις πόλεις και το κόστος για να φτάσεις εκεί ήταν μεγάλο, αλλά εκεί βρίσκονταν οι πόροι. Το πιο δύσκολο πράγμα όμως, ήταν να πάρεις την απόφαση να φύγεις από αυτό το μέρος. Πολλοί νέοι έμειναν εκεί, μην έχοντας κανένα πρότυπο και καμία προσδοκία για το μέλλον. Αυτοί που τα πήγαιναν καλά στη ζωή τους, ήταν εκείνοι που έκλεβαν. Ήταν οι πιο στιλάτοι, εκείνοι που θα ζήλευες. Εκείνοι που έδειχναν να διασκεδάζουν στη ζωή τους. Καταλαβαίνετε ότι ήταν ένα σχεδόν άπιαστο όνειρο για μένα, να βγω εκεί έξω και να βρω μια δισκογραφική για τη μουσική μου. Χρειάστηκε τόση θέληση, επιθυμία και… επιθετικότητα. Δεν ήμουν σε θέση να τα παρατήσω.

Που ξεκίνησες να παράγεις μουσική;

Κυριολεκτικά, παντού. Έβλεπα το κάθε μέρος σαν φροντιστήριο. Συμμετείχα ήδη στη σχολική χορωδία. Ακόμη, υπήρχε ένα απογευματινό club του σχολείου για όσα παιδιά ενδιαφέρονταν για τη μουσική – ήμουν και εκεί. Αργότερα, ξεκίνησα το πανεπιστήμιο, αλλά ήμουν ακόμα μέλος σε ανάλογα groups. Μελετούσα jazz, ενώ παράλληλα, διάβαζα για την κλασσική μουσική. Υπήρχε ένα studio μουσικής, στο οποίο σχεδόν ζούσα. Καθετί αποτελούσε μία ευκαιρία για εμένα, αρκεί να μην κρατούσα πίσω τον εαυτό μου.

Το 1990 είχες ένα ατύχημα που σου κόστισε το αριστερό σου χέρι. Τι συνέβη;

Ήταν το πρωινό που ο Nelson Mandela θα έβγαινε από τη φυλακή και παντού στις κοινότητες μας υπήρχαν πανηγυρισμοί. Το σχέδιό μας ήταν να βγούμε στους δρόμους τραγουδώντας, να μαζέψουμε όσο το δυνατόν περισσότερο κόσμο, να πάμε ως το στάδιο απέναντι από το σπίτι μας και να κατασκηνώσουμε εκεί μέχρι το πρωί που θα έβγαινε έξω και θα τον βλέπαμε στην τηλεόραση. Τότε, ένα αυτοκίνητο εμφανίστηκε από το πουθενά και οδηγώντας με μεγάλη ταχύτητα παρέσυρε πολλούς ανθρώπους, ενώ ο οδηγός και ένας ακόμα κατέληξαν νεκροί. 

Οι τραυματισμοί με άγχωσαν πολύ: Πώς θα μπορούσα να παίξω μουσική μετά από αυτό; Πώς θα μπορούσα να σηκωθώ από το κρεβάτι για αρχή. Ήταν ένας πραγματικός εφιάλτης. Τα νεύρα του χεριού μου είχαν τραυματιστεί σοβαρά και κανένας δεν μπορούσε να κάνει το οτιδήποτε. Μπορούσα μόνο να περιμένω. Έκανα φυσικοθεραπεία δύο φορές την εβδομάδα, ελπίζοντας σε ένα θαύμα. Σύντομα όμως, συνειδητοποίησα ότι τίποτα δεν πρόκειται να συμβεί. Στο μυαλό μου απομόνωσα την τρομακτική αυτή εμπειρία και επικεντρώθηκα στο όνειρό μου να γίνω μουσικός. Δεν ένιωθα λύπηση για τον εαυτό μου. Δεν περίμενα κάποιον να μου δέσει τα παπούτσια ή να μου βάλει νερό. Έψαξα τρόπους να μάθω να το κάνω μόνος μου. Το πρώτο μου αυτοκίνητο ήταν χειροκίνητο, αλλά κατάφερα να το οδηγήσω. Ό,τι κι αν ήθελα, το επιδίωκα με όλο μου το είναι.

Χρειάστηκε πολύς χρόνος να μάθω να κάνω τη δουλειά μου ως DJ ξανά. Κάθε μέρα μετά τη σχολή, αφιέρωνα δύο ώρες τουλάχιστον, προσπαθώντας να παίξω. Δυσκολεύτηκα πολύ να φτάσω στο επίπεδο που βρίσκομαι σήμερα. Το ήξερα ότι μία μέρα θα έβρισκα την κατάλληλη ευκαιρία, μα ήθελα και εγώ να είμαι έτοιμος για εκείνη τη στιγμή. Δεν είχα κάποια στέγη και το εισόδημά μου ήταν πολύ μικρό. Αγόραζα δίσκους με όλες τις οικονομίες μου και συνέχισα να εξασκούμαι.

Πώς ανακάλυψες τη house μουσική;

Στην αρχή, ο ξάδερφος μου και κάποιοι φίλοι ήθελαν να γίνουν DJs. Συνήθιζαν να πηγαίνουν και να παίζουν σε party γενεθλίων. Με τον ξάδερφο μου μέναμε στην ίδια γειτονιά, οπότε, μετά τα party συνέδεε το ηχοσύστημά του στον υπολογιστή. Σύντομα ξεκίνησα να κάνω mixtapes για μένα, συνδυάζοντας τραγούδια που ήξερα και είχαν παρόμοιο tempo. Την εποχή εκείνη όμως, δεν υπήρχε πολλή house μουσική. Soul II Soul, Earth Wind and Fire, Snap, Technotronic.. Αυτοί ήταν για εμάς διεθνείς καλλιτέχνες. Έκαναν απλά χορευτική μουσική. Αυτό συνέβαινε πριν κυκλοφορήσουμε εμείς τη δική μας house, γνωστή και ως kwaito.

Πώς ξεκίνησες να χτίζεις τη φήμη σου;

Μετά από κάποιο σημείο δεν είχα πλέον την οικονομική δυνατότητα να σπουδάζω, οπότε παράτησα το πανεπιστήμιο. Ένας φίλος μου είχε μαγαζί με βινύλια και μου είπε “έλα να δουλέψεις αν θες.. να μάθεις στον κόσμο πώς να γίνουν καλοί DJ και να πουλήσεις δίσκους”. Τα χρήματα ήταν λίγα, αλλά αυτή η εμπειρία μου άλλαξε το μυαλό. Σύντομα αποφάσισα πως όλο αυτό με κρατούσε πίσω. Δεν είχα καθόλου εισόδημα και ήθελα να επικεντρωθώ στο album μου. Με κάποιο τρόπο τα έβγαλα πέρα. Τα πρώτα singles μου κυκλοφόρησαν και εγώ ανοίχτηκα για τον κόσμο, ενώ παράλληλα, έβγαλα τα πρώτα μου σημαντικά χρήματα. Αν καθιερώσεις τον εαυτό σου ως DJ δεν χρειάζεσαι καν album – πρέπει απλά να είσαι καλός σε αυτό που κάνεις.

Από τότε έχεις κάνει ένα μεγάλο ταξίδι. Η συναυλία σου, Africa Rising συμπεριλάμβανε μία ορχήστρα. Τι σε έκανε να το επιλέξεις αυτό;

Η house δεν είναι απλά μία μουσική της underground σκηνής. Μπορείς να την “σουλουπώσεις” και να την πουλήσεις ως κάτι ποιοτικό και πρωτοκλασάτο, χωρίς να χαθεί η πραγματική της αίσθηση. Αυτό το show θα μπορούσε να παιχτεί οπουδήποτε – θα μπορούσε να παιχτεί στο Las Vegas. Η house είναι παρεξηγημένη και θα ήθελα να τη δω στο επίπεδο που της αρμόζει και όχι σε αυτό που βρίσκεται τώρα στη Νότια Αφρική.

Τι είναι εκείνο που ωθεί όλο και περισσότερους Νοτιοαφρικάνους να ασχοληθούν με τη house;

Ερχόμαστε από ένα πολύ μουσικό περιβάλλον. Σχεδόν ο καθένας εδώ πέρα μπορεί να τραγουδήσει. Ακόμα και στις πορείες διαμαρτυρίας δεν φωνάζουμε, ούτε βρίζουμε αλλά τραγουδάμε. Η Νότια Αφρική δεν υπήρξε το καλύτερο μέρος για τους μαύρους, αλλά αδιαμφισβήτητα, η μουσική συντέλεσε σημαντικό παράγοντα στην απελευθέρωσή μας. Μερικοί καλλιτέχνες απαγορεύτηκαν από το ραδιόφωνο, άλλοι αναγκάστηκαν να αλλάξουν τα λόγια τους, Ένας από τους σημαντικότερους μουσικούς της εποχής, o Chicco αναγκάστηκε να μετονομάσει τον τίτλο του τραγουδιού του σε “We Miss You Manelo”, εννοώντας το Mandela. Σε κάθε περίπτωση όμως, η house είναι μία διαφυγή για εμένα. Μπορεί να μην υπάρχει ακόμα μεγάλη EDM σκηνή εδώ, αλλά αυτά τα τραγούδια γίνονται δημοφιλή επειδή μιλάνε στην καρδιά των ανθρώπων.

Αν η house μουσική προσφέρει διαφυγή, από τι θέλουν να διαφύγουν οι Νοτιοαφρικάνοι;

Υπάρχουν ακόμα ρατσιστικά προβλήματα. Οι μαύροι είναι θυμωμένοι (με το Απαρτχάιντ), οι λευκοί είναι θυμωμένοι που οι μαύροι ασκούν την εξουσία. Εμείς θέλουμε να κάνουμε το καλύτερο δυνατό με την ελευθερία που μας έχει δοθεί, αλλά δεν είναι όλοι ικανοποιημένοι. Οπότε, απαρχαιομένες πολιτικές επιστρέφουν στο προσκήνιο και οι λευκοί μας λένε “Ορίστε, είδατε ότι δεν τα καταφέρνετε μόνοι σας και χρειάζεστε τη βοήθειά μας. Υπάρχει ακόμα παντού διαφθορά”.

Τα δικά σου κομμάτια είναι βγαλμένα από την ψυχή, αλλά τα περισσότερα καθρεφτίζουν μία θλίψη. Που νομίζεις ότι οφείλεται αυτό;

Πραγματικά δυσκολεύομαι να το εξηγήσω. Μέσα μου, έχω ένα μοτίβο για το πώς πρέπει να είναι η μουσική και ίσως προκύπτει από εκεί. Ακόμα κι αν προσπαθώ να το αποβάλλω και να κάνω κάτι διαφορετικό, εν τέλει καταλήγω πάντα εκεί. Μέχρι και όταν συνεργάζομαι με κάποιον άλλο καταλήγει εκεί. Είναι πραγματικά πολύ περίεργο. Το πιο πρόσφατο μου album, με τίτλο “Pieces of me” είναι ό,τι πιο ξεχωριστό έχω κάνει. Και πάλι όμως, ο ήχος είναι χαρακτηριστικός μου. Κάθε φορά που κάθομαι να συνθέσω μουσική, πάντα ταξιδεύω στο ίδιο μέρος.

Αυτά ήταν τα λόγια του μεγάλου αυτού μουσικού, που μέσα από το έργο του έχει αλλάξει τα δεδομένα της μουσικής σκηνής στη Νότια Αφρική, συμβάλλοντας συγχρόνως σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο.  Απολαύστε το τελεύταιο του Rmx που έκανε στην Alicia Keys και μείνετε συντονισμένοι για περισσότερα μουσικά νέα!

 

Comments

You may also like...